Een instructievideo laat je maken door een videobureau, je maakt hem zelf met een telefoon of een losse videotool, of je werkt met een AI clone van een eigen collega. De beste keuze hangt af van drie dingen: hoeveel video's je nodig hebt, in hoeveel talen, en hoe vaak de inhoud verandert.
Wanneer is een instructievideo de juiste vorm?
Video werkt goed als je iets moet laten zien en vertellen tegelijk, en als veel mensen dezelfde uitleg nodig hebben. Denk aan een werkinstructie, een veiligheidsonderwerp of het welkom op de eerste werkdag.
Video werkt minder goed voor informatie die je opzoekt, zoals een telefoonlijst of een rooster. En voor iets wat elke week verandert, tenzij je de video net zo snel kunt bijwerken.
Stel jezelf vooraf drie vragen:
- Wie kijkt er? Medewerkers op de werkvloer kijken op hun telefoon, vaak kort, soms zonder geluid.
- In welke talen? Eén Nederlandse video bereikt op een meertalige werkvloer maar een deel van de mensen.
- Hoe lang blijft het kloppen? Een werkwijze die elk kwartaal verandert, vraagt om een vorm die je zelf kunt aanpassen.
Welke manieren zijn er om een instructievideo te maken?
Een videobureau
Een bureau komt filmen, monteert en levert een afgewerkte video.
Sterk in: beeldkwaliteit, een verhaal met sfeer, video's die lang meegaan en die je ook extern laat zien.
Houd rekening met: elke wijziging is een nieuwe opdracht. Elke taal erbij betekent een voice-over, ondertitels of een nieuwe opname. Voor één mooie bedrijfsfilm is dat prima. Voor veertig werkinstructies in acht talen loopt het snel op.
Zelf filmen met een telefoon
Een leidinggevende filmt de handeling en vertelt erbij.
Sterk in: snelheid en herkenbaarheid. De eigen werkplek, de eigen collega.
Houd rekening met: wisselende kwaliteit van beeld en geluid, en de video bestaat alleen in de taal van wie hem inspreekt. Voor andere talen moet je hem laten omzetten of opnieuw opnemen.
Een losse videotool met een standaardavatar
Je typt een tekst en een digitale presentator spreekt hem uit, in de taal die je kiest.
Sterk in: snel veel video's in veel talen.
Houd rekening met: de presentator is een onbekende, vaak herkenbaar als stockfiguur. Je moet zelf uitzoeken hoe je de video's verspreidt en hoe je bijhoudt wie ze heeft gezien. En je bent zelf verantwoordelijk voor het script en de kwaliteit.
Een AI clone van een eigen collega
Een collega wordt één keer opgenomen. Daarna typ je een tekst en spreekt de clone hem uit, met het gezicht en de stem van die collega, in de talen die je kiest.
Sterk in: veel video's, veel talen en regelmatige wijzigingen, met een gezicht dat medewerkers kennen.
Houd rekening met: de clone vertelt en doet zelf geen handeling voor. De handeling laat je zien met eigen foto's of filmpjes. En je hebt een collega nodig die het goed vindt om opgenomen te worden.
Zo werken wij bij Clonefy. Meer over de afweging tussen zelf doen en laten doen staat in ons artikel AI-video: zelf doen met een tool of laten doen?.
Welke vragen stel je aan een partij?
Of je nu een bureau, een tool of een platform overweegt, deze vragen helpen om te vergelijken.
Over het maken
- Wat gebeurt er als de inhoud verandert? Wie past het aan, en hoe snel?
- Hoe komt een nieuwe taal erbij?
- Wie schrijft het script, en wie controleert de vertaling?
Over het verspreiden
- Hoe komt de video bij de medewerker? Is er een app of account nodig?
- Kan de medewerker zelf de taal kiezen?
- Werkt het op een telefoon?
Over het resultaat
- Kun je zien wie de video heeft bekeken?
- Kun je toetsen of de uitleg begrepen is?
- Kun je dat per medewerker laten zien, bijvoorbeeld bij een audit?
Over eigendom en privacy
- Van wie zijn de video's, ook als je opzegt?
- Waar staan de opnames, en worden ze gebruikt om AI-modellen te trainen?
- Wat is er afgesproken met de persoon die in beeld is?
Die laatste vraag wordt vaak vergeten. Bij een AI clone gaat het om iemands gezicht en stem. Leg vast waarvoor de clone gebruikt mag worden en wat er gebeurt als die collega uit dienst gaat.
Wat maakt een instructievideo goed?
Los van hoe je hem maakt:
- Kort. Eén onderwerp per video. CSU werkt met instructies van ongeveer een minuut.
- Concreet. Beeld van de eigen werkplek, het eigen materiaal.
- Eenvoudige taal. Korte zinnen, geen vaktermen zonder uitleg.
- Een bekend gezicht. Fonville noemt dat als reden: instructies in de eigen taal, van een vertrouwd gezicht.
- Vindbaar. Een link of QR-code op de plek waar het werk gebeurt.
- Een afsluiting. Wat moet de kijker nu doen?
Wat vraagt het aan tijd?
Dat verschilt sterk per manier. Bij een videobureau komt er per video vaak een draaidag en montage bij kijken. Bij zelf filmen is het de tijd van de leidinggevende.
Bij een AI clone zit het werk aan het begin. Bij ons is dat een demo van 30 minuten, een dagdeel opnemen op locatie en een onboarding van 30 tot 45 minuten. De clone staat ongeveer een week na de opname klaar. Daarna vraagt een video een paar minuten werk, plus 10 tot 15 minuten wachten. De hele route staat op de pagina Hoe het werkt.
Over de investering doen we hier geen uitspraken in bedragen. Die hangt af van wat je wilt uitleggen, aan wie en hoe vaak er iets nieuws komt.
Veelgestelde vragen
Hoe lang moet een instructievideo zijn?
Zo kort als het onderwerp toelaat. Houd het bij een paar minuten. Heb je meer te vertellen, maak er dan meerdere video's van.
Kan ik een bestaande Nederlandse video in andere talen laten omzetten?
Ja. NIVO liet de bestaande e-learning voor nieuwe medewerkers omzetten naar vijf andere talen, zonder nieuwe opname.
Heb ik een studio nodig?
Nee. Voor een AI clone nemen wij op bij jullie op locatie. Van jullie vragen we een rustige ruimte.
Moet een video ondertiteld zijn?
Ondertiteling helpt wie zonder geluid kijkt of wil meelezen. Voor medewerkers die moeizaam lezen, is gesproken uitleg in de eigen taal belangrijker. Lees verder over laaggeletterdheid op de werkvloer.
