Gids

Anderstalige medewerkers inwerken: zo pak je het aan

Een stappenplan om nieuwe medewerkers die weinig Nederlands spreken goed in te werken, van de eerste dag tot de controle of de uitleg is aangekomen.

Anderstalige medewerkers werk je goed in door de uitleg kort te houden, hem te laten zien in plaats van alleen te vertellen, en hem aan te bieden in de taal van de medewerker. Begin met wat iemand op dag één moet weten, laat de rest in stappen volgen en controleer na elke stap of het is begrepen.

Waarom loopt inwerken vaak vast op taal?

Een nieuwe medewerker krijgt in de eerste week veel te verwerken: waar je je meldt, wat je draagt, hoe het werk gaat, wie je belt als je ziek bent. In het Nederlands is dat al veel. Voor iemand die de taal nauwelijks spreekt, blijft er weinig van hangen.

In de praktijk lost een leidinggevende dat op met handen en voeten, een collega die vertaalt of een vertaalapp op de telefoon. Dat werkt, maar het hangt af van wie er die dag is. De ene objectleider legt het uitgebreid uit, de andere heeft daar geen tijd voor. Zo krijgt niet iedereen dezelfde start.

Bij NIVO doorliepen meer dan 1200 medewerkers hetzelfde inwerkprogramma, en dat stond alleen in het Nederlands. Leidinggevenden moesten het verhaal telkens opnieuw vertellen. Dat is herkenbaar voor veel organisaties met een werkvloer waar veel talen gesproken worden.

Wat moet een nieuwe medewerker op dag één weten?

Minder dan je denkt. Een veelgemaakte fout is om alles in de eerste ochtend te stoppen. Beperk de eerste dag tot wat iemand nodig heeft om veilig en zonder stress te beginnen:

  • Waar en bij wie je je meldt
  • Wat je aantrekt en meeneemt
  • De belangrijkste veiligheidsafspraken voor jouw werkplek
  • Wie je aanspreekpunt is en hoe je die bereikt
  • Wat je doet als je ziek bent of te laat komt

De rest, zoals verlof, de loonstrook en uitgebreidere werkinstructies, kan in de dagen daarna. Wie op dag één weet waar hij aan toe is, onthoudt de volgende stap beter.

Hoe leg je het uit als je de taal niet deelt?

Er zijn grofweg vier manieren, en de meeste organisaties combineren ze.

Voordoen. Laat de handeling zien op de werkplek. Dit blijft nodig, welke hulpmiddelen je ook gebruikt. Het nadeel is dat het tijd vraagt van een ervaren collega, bij elke nieuwe medewerker opnieuw.

Een collega die vertaalt. Snel en persoonlijk. Het risico is dat je niet weet wat er precies vertaald wordt, en dat die collega steeds van het eigen werk wordt gehaald.

Vertaalde documenten. Geschikt voor wie goed leest. Houd er rekening mee dat een deel van de medewerkers ook in de eigen taal moeite heeft met lezen. Daarover lees je meer in ons artikel over laaggeletterdheid op de werkvloer.

Video in de eigen taal. Iemand vertelt het en je ziet het tegelijk gebeuren. De uitleg is voor iedereen gelijk en is terug te kijken. Het vraagt wel dat je de video's maakt en bijhoudt.

Welke mix past, hangt af van hoeveel mensen je per maand inwerkt en hoeveel talen er gesproken worden. Bij een paar nieuwe collega's per jaar is voordoen met een vertalende collega vaak genoeg. Bij tientallen per maand, verspreid over locaties, loont het om de vaste uitleg één keer goed vast te leggen.

Hoe bouw je een inwerkprogramma in meerdere talen op?

Een aanpak in vijf stappen, gebaseerd op hoe onze klanten het doen.

  1. Schrijf op wat je nu mondeling uitlegt. Vraag twee leidinggevenden wat ze een nieuwe medewerker altijd vertellen. Wat ze allebei noemen, is je basis.
  2. Knip het op in korte onderwerpen. Eén onderwerp per video of per blad, bij voorkeur niet langer dan een paar minuten. CSU test instructies van ongeveer een minuut.
  3. Schrijf in eenvoudig Nederlands. Korte zinnen, geen vaktermen zonder uitleg, geen spreekwoorden. Een eenvoudige brontekst vertaalt beter, in welke taal dan ook.
  4. Kies de talen op basis van je medewerkers. Kijk wie er werkt en wie er binnenkomt. Keus Schoonmaak, met veel Turkse en Oekraïense collega's, maakt de video's in negen talen.
  5. Zorg dat het vóór de eerste dag te bekijken is. Een link in een bericht werkt beter dan een map op de eerste ochtend. Wie vooraf weet wat er komt, begint rustiger.

Hoe dat er met een AI clone uitziet, lees je op de pagina over onboarding van anderstalige medewerkers.

Hoe weet je of de uitleg is aangekomen?

Vraag het na, en doe dat op een manier die geen ja-nee-antwoord uitlokt. "Heb je het begrepen?" levert bijna altijd een ja op, ook als het antwoord nee is. Beter werkt:

  • Laat de medewerker de handeling voordoen
  • Stel een open vraag: "Wat doe je als het alarm afgaat?"
  • Zet een paar korte toetsvragen achter de uitleg, in de eigen taal

Fonville zet korte e-learnings op met een video en drie of vier vragen erachter. Het doel daar is dat iedere nieuwe medewerker dezelfde basis krijgt in de eigen taal, met een paar vragen om te zien of het is aangekomen. Meer hierover staat in ons artikel over controleren of een instructie begrepen is.

Wat levert goed inwerken op?

Goed inwerken is bedoeld om fouten in de eerste weken en vroeg vertrek te beperken. Keus Schoonmaak noemt dat als doel van de welkomstvideo voor de eerste werkdag: nieuwe mensen vanaf dag één goed meenemen, zodat ze blijven. NIVO merkt dat leidinggevenden het verhaal niet steeds opnieuw hoeven te vertellen.

Harde cijfers over verloop hebben wij niet, en we raden aan om voorzichtig te zijn met beloftes daarover. Wat je wel zelf kunt meten: hoeveel uur een leidinggevende per nieuwe medewerker aan uitleg besteedt, en hoe vaak dezelfde vraag terugkomt.

Veelgestelde vragen

Moet ik alles laten vertalen?

Nee. Begin met wat op dag één nodig is en met veiligheid. De rest volgt als je ziet dat het werkt.

In welke taal schrijf ik de brontekst?

In eenvoudig Nederlands. Dan kunnen leidinggevenden de inhoud zelf controleren, en vertaalt de tekst beter.

Werkt een vertaalapp op de telefoon niet net zo goed?

Voor een los gesprek is een vertaalapp handig. Voor vaste uitleg die iedereen moet krijgen, weet je met een app niet of elke medewerker hetzelfde hoort.

Hoe bereik ik medewerkers zonder account of werkmail?

Met een link of QR-code die zonder inloggen opent. Bij Fonville appt de objectleiding een link naar wie niet in de medewerkersapp kan.

Kijken wat dit bij jullie zou doen?

In een demo van 30 minuten laten we zien hoe het werkt en kijken we naar jullie situatie.

Plan een demo op maat

We bespreken jullie situatie en laten live zien hoe het daar werkt. 30 minuten, vrijblijvend.

Otter Wilting, oprichter van Clonefy
Otter Wilting, oprichter