Werkinstructies vertaal je op vijf manieren: via een vertaalbureau, met een vertaalmachine, door een meertalige collega, met ondertitels onder een bestaande video, of als video in de taal van de medewerker. Welke past, hangt af van hoe vaak instructies veranderen, hoeveel talen je nodig hebt en hoe goed je medewerkers lezen.
Wat maakt het vertalen van werkinstructies lastig?
Een werkinstructie is geen folder. Hij moet kloppen, want een fout in de vertaling kan een fout op de werkvloer worden. Hij verandert als de werkwijze verandert. En hij moet gelezen of bekeken worden op de werkplek, vaak op een telefoon.
Daar komen drie praktische vragen bij:
- Hoeveel talen? Elke taal erbij is een extra versie om te maken en bij te houden.
- Wie controleert de vertaling? Je leidinggevenden lezen meestal geen Pools of Arabisch.
- Kunnen je medewerkers lezen? Een deel van de medewerkers leest moeizaam, ook in de eigen taal. Meer daarover in ons artikel over laaggeletterdheid op de werkvloer.
Manier 1: een vertaalbureau
Een professionele vertaler zet je tekst om, eventueel met een tweede lezer.
Past bij: instructies die zelden veranderen en waar de precieze formulering telt, zoals veiligheidsvoorschriften en contractuele teksten.
Vraagt: een investering per woord of per document en per taal, en doorlooptijd bij elke wijziging.
Let op: het resultaat is tekst. Wie niet goed leest, heb je er niet mee bereikt. En bij tien talen en regelmatige wijzigingen loopt het beheer snel op.
Manier 2: een vertaalmachine
Je plakt de tekst in een vertaaldienst en krijgt direct een vertaling.
Past bij: snel iets begrijpelijk maken, interne berichten, een eerste versie.
Vraagt: weinig tijd, wel controle. Vaktermen en merknamen van middelen gaan vaak mis.
Let op: zonder controle door iemand die de taal en het werk kent, weet je niet of het klopt. Laat in elk geval instructies over veiligheid nalezen. En let op wat je in een gratis dienst plakt als er persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie in staan.
Manier 3: een meertalige collega
Een collega vertaalt de instructie, op papier of mondeling op de werkplek.
Past bij: kleine teams met één of twee andere talen, en als aanvulling bij elke andere manier.
Vraagt: tijd van die collega, die daardoor minder aan het eigen werk toekomt.
Let op: je bent afhankelijk van één persoon, en bij mondeling vertalen weet je niet wat er precies gezegd is. Bij Novon liep uitleg vooral via leidinggevenden, en kwam die lang niet bij iedereen even goed aan.
Manier 4: ondertitels onder een bestaande video
Je hebt al een Nederlandse instructievideo en zet er ondertitels onder in andere talen.
Past bij: bestaand materiaal dat goed is en dat je snel breder wilt inzetten.
Vraagt: weinig. De meeste videoplatforms kunnen ondertitels toevoegen.
Let op: ondertitels zijn lezen, en lezen terwijl je naar een handeling kijkt is lastig. Voor wie moeizaam leest, werkt dit beperkt.
Manier 5: video in de taal van de medewerker
De uitleg wordt gesproken in de taal van de medewerker, met beeld van de handeling erbij. Dat kan met een voice-over per taal, met een bestaande video die je laat omzetten naar andere talen, of met een AI clone die je Nederlandse tekst in elke taal uitspreekt.
Past bij: veel talen, medewerkers die niet graag lezen, en instructies die regelmatig veranderen.
Vraagt: een manier om video's te maken en bij te werken. Met een traditionele opname per taal is dat veel werk. Met een AI clone typ je de Nederlandse tekst en kies je de talen.
Let op: de clone vertelt en doet zelf geen handeling voor. De handeling laat je zien met eigen foto's of filmpjes. En ook hier geldt: laat een vertaling van een risicovolle instructie nalezen door iemand die de taal spreekt.
Novon maakt zo werkinstructies per ruimte op een vakantiepark, met eigen beelden van de ruimte erbij. NIVO koos een andere route en liet de bestaande Nederlandse e-learning omzetten naar het Engels, Pools, Oekraïens, Arabisch en Spaans, zonder nieuwe opname.
Welke manier past bij welke situatie?
Een paar vuistregels:
- Weinig talen, weinig wijzigingen, medewerkers lezen goed: een vertaalbureau of een gecontroleerde machinevertaling.
- Bestaande video's die goed zijn: laat ze omzetten naar andere talen, of zet er ondertitels onder als tussenstap.
- Veel talen en regelmatige wijzigingen: kies een vorm waarbij je één Nederlandse bron bijwerkt en de talen meelopen.
- Medewerkers die moeizaam lezen: gesproken uitleg met beeld, in de eigen taal.
- Altijd: een meertalige collega of leidinggevende voor vragen op de werkplek.
Veel organisaties combineren: de arbeidsovereenkomst via een vertaalbureau, de dagelijkse werkinstructies als video. Hoe dat laatste in zijn werk gaat, lees je op de pagina over werkinstructies in meerdere talen.
Hoe houd je vertaalde instructies actueel?
Welke manier je ook kiest, spreek drie dingen af:
- Eén bron. De Nederlandse versie is leidend. Wijzigingen begin je daar.
- Eén eigenaar per instructie. Iemand die weet welke taalversies er zijn en ze bijwerkt.
- Eén plek. Medewerkers moeten de actuele versie vinden zonder te zoeken. Een link of QR-code op de werkplek werkt beter dan een map.
Veelgestelde vragen
Is een machinevertaling goed genoeg voor werkinstructies?
Voor eenvoudige instructies vaak wel, mits iemand die de taal kent hem naleest. Voor veiligheidsinstructies raden we altijd een controle aan.
Moet ik eerst mijn Nederlandse instructies herschrijven?
Dat helpt. Korte zinnen en eenvoudige woorden vertalen beter, in elke taal en met elke manier.
Hoe controleer ik een vertaling in een taal die ik niet spreek?
Vraag een medewerker of leidinggevende die de taal spreekt om mee te lezen of te kijken, en laat hem navertellen wat er staat.
Hoe weet ik of de vertaalde instructie begrepen is?
Laat de handeling voordoen of stel een paar vragen. Lees verder in ons artikel over controleren of een instructie begrepen is.
